Türkiye’nin üçüncü ayına giren bölge savaşının yarattığı petrol krizi, ülkenin ekonomi politikalarını zorlamaya devam ediyor. Bloomberg’in analizine göre, artan ithalat maliyetleri ve azalan rezervler, büyük bankaların Türk lirası üzerindeki pozisyonlarını yeniden gözden geçirmesine yol açıyor. Bu durum, “carry trade” işlemleri için de risk alarmı anlamına geliyor.
Küresel finans devleri, Bank of America ve Barclays gibi, Türk lirasına yönelik daha önceki olumlu duruşlarından geri adım atmaya başladı. Analizde, İran savaşından kaynaklanan belirsizliklerin yatırımcıları temkinli davranmaya zorladığı ifade ediliyor.
Carry trade işlemlerinin geçen yıl %18,5, 2024’te ise %30 getiri sağladığı belirtilirken, liranın değer kaybı riski bu işlemleri tehdit ediyor. Yüksek faiz ile düşük kur artışı arasındaki denge, artan petrol fiyatları nedeniyle zorlanmaya başladı.
Brent petrolün fiyatı Pazartesi günü 103 doların üzerine çıkarak, Türkiye’nin enerji ithalat maliyetlerini artırdı. Cari açığın büyümesi, Türk lirasının reel değer kazanımını sağlamaya yönelik stratejinin önünde önemli bir engel olarak değerlendiriliyor.
Savaşın başlangıcından bu yana Türkiye’nin brüt rezervlerinde gözlemlenen yaklaşık üçte bir oranındaki azalma, Merkez Bankası’nın destekleme kapasitesine dair endişeleri artırıyor. Fidelity International gibi portföy yöneticileri, bu rezerv kaybını kritik bir eşik olarak nitelendiriyor.
Türk bankalarının türev pozisyonları, 2026’nın başındaki zirve seviyesinden yaklaşık 10 milyar dolar gerilemiş durumda. JPMorgan pozisyonlarını azaltırken, UBS ve Commerzbank, Türk lirasına yönelik riskleri vurguluyor.
Savaş öncesi faiz indirimlerine odaklanan piyasalarda Nisan ayında gelen %32,4’lük enflasyon ve artan petrol maliyetleri, stratejilerin değişmesine neden oldu. ABD ve İran arasındaki barış olasılığının düşük olması, piyasalarda baskının kalıcı hale gelmesini sağlıyor.
Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, riskleri sınırlı olarak değerlendirirken, Goldman Sachs ve Morgan Stanley yüksek faizlerin getiriyi koruyacağı görüşünde. Türk lirasının bu yılki %6,6’lık güçlü performansı, yaşanan krizin derinleşip derinleşmeyeceğine bağlı olarak şekillenecek.
